Bovenlichten en snijramen in Nederland

Middeleeuwse metseltekens 4-2

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

Altengamme
 
Altengamme is een dorp aan de Elbe met diverse oude boerderijen in vakwerk-bouw.
Een fraai exemplaar is opgeknapt en kan zich hier laten zien. Het heeft een zeer ongebruikelijk gevelteken: nl. een bezem.

dsc01686altengamme-donderbezem-kl.jpg
Altengamme bij Hamburg: een bezem moet het kwaad weren.

dsc01684altengamme-bauernhof-kl.jpg
Altengamme: de vakwerk-museumboerderij, met bovenstaande bezem

Gevelteken

 Het wolfseind aan de nok van een dak werd oorspronkelijk ‘dichtgedekt’ met een bundeltje stro. Aan deze uitstekende bundeltjes werd een onheil werende invloed toegekend, vandaar de naam ‘donderbezems’.
Later werden de donderbezems vervangen door gesneden houten planken, de geveltekens. De oorspronkelijke donderbezem werd in het gevelteken uitgebeeld door een dubbelvlegel of dubbelhaak, een maalkruisachtig teken. Het weerde toverij en onheil.

Maar ook gewone bezems werden opgehangen tegen de gevel om te beschermen tegen tovenarij en hekserij.

Op deze museum-vakwerkboerderij in Altengamme bij Hamburg is de bezem ingemetseld in de muur.

De topgevel-donderbezems treffen we nog hier en daar in ons land op boerderijen aan: in Twente, in Zeeland, Noord-Holland, op de Waddeneilanden... en verspreid ook elders.

En dan duikt in de Achterhoek (Bredevoort) ineens bij een cafe het symbool weer op.

2009-062bredevoort-kl.jpg
Bredevoort: bezems naast de ingang.

Wessum (gemeente Ahaus)
 
Vlak over de grens bij Winterswijk ligt Wessum. Een fraaie oude dorpskerk met daar tegenover deze gevel (van het dorpshuis) met oude tekens. Enkele zonnetekens en een hagalrune. Mogelijk aangebracht nadat het huis door brand was verwoest, maar misschien ook al wel eerder aanwezig.
 
 

duitsland2009-037wessum-kl.jpg
Wessum (N. Rijnland-Westfalen)

duitsland2009-041wessum-kl.jpg
Wessum: gerenoveerde monumentele gevel

De tekst boven de deur verwijst naar een brand, waarna in 1763 de tekst boven de ingang is uitgesneden.
 

duitsland2009-040wessum.jpg
Ingangspartij van het dorpshuis van Wessum

BACK

START

NEXT