Bovenlichten en snijramen in Nederland

Middeleeuwse metseltekens 4-1

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

Duitsland
 

Straelen: Kirche St. Peter und Paul
 
Even over de grens bij Venlo ligt Straelen ("im Kreis Geldern" in het district Kleef).
De imposante kerk, gebouwd rond 1400, troont boven de huizen uit. Helaas staat hij nu in de steigers.
De kerk is gewijd aan Petrus en Paulus. Binnen in de kerk zijn 15e eeuwse muurschilderingen van St. Cornelius, St. Antonius en St. Joris en St. Anno.
 
In 1632 werd Straelen door Frederik Hendrik op de Spanjaarden veroverd, maar later ingenomen door Pruisen. De streek heette vroeger Opper-Gelre en maakte deel uit van hertogdom Gelre.
 

straelen100_0101-kl.jpg
Straelen (D): helaas trof ik de toren in de steigers

Pas, als je naast het gebouw staat, zie je pas hoe indrukwekkend het is. Van op afstand zijn de metseltekens nog niet te zien (zie foto onder).
 

straelen100_0100-kl.jpg
Straelen: noordmuur kerk

Foto onder: Hier zijn er 2 naast elkaar: links een maalkruis, bekroond met een klein kalvariekruis. Rechts op de beuk een klein kalvariekruis.

straelen100_0094-kl.jpg
Straelen: een klein calvariekruis boven een maalkruis

Foto onder: En dit is wel weer interessant: de ruit, die we al zo veelvuldig zijn tegengekomen, wordt hier bekroond met een Tau-kruis, oftewel: een St. Antoniuskruis. Binnen in de kerk bevindt zich ook een muurschildering van St Antonius. En Straelen kent al vanaf de 16e eeuw een St Antonius Bruderschaft.
 

straelen100_0097-kl.jpg
Straelen: metselteken in detail; tau-kruis staand op een ruit

Wassenberg: Probsteikirche Sankt Georg
 
Wassenberg is een klein stadje in Rijnland-Westfalen vlak over de grens bij Roermond. Het kreeg stadrechten in 1273.  Naast een Mottekasteel (zie foto helemaal onderaan), vermoedelijk gegrondvest op een Romeins fundament, treffen we hier de St. Georgskirche (St. Joris-kerk) aan. Deze behoorde ooit bij een abdij: het St. Georgs-Stift.
 
De romaanse kerk werd in 1118 ingewijd. Maar de toren is klaargekomen in het jaar 1420. De bouwmeester is helaas onbekend gebleven.
 
In 1945 was er veel vernield: het schip van de kerk is in 1955 door nieuwbouw vervangen. toe4n kreeg het van de bisschop de eretitel Probstei-kirche.

wassenberg100_0115-kl.jpg
Wassenberg: kerktoren

De metseltekens op de Wassenberger Sint Joris-kerk zijn moeilijk te zien. Het betreffenaan de noordzijde 3 à 4 maalkruisen op rij. Een is niet meer te zien door toevoeging van een raampje.
 
 

wassenberg100_0114-kl1.jpg
Wassenberg: metseltekens aan noordzijde toren

wassenberg100_0114-kl.jpg
Wassenberg: metseltekens aan noordzijde toren: detail

Dit zelfde beeld zien we ook aan de westzijde. Gelukkig zat er nog geen blad aan de bomen.
Aan deze voorzijde lijkt het 4e maalkruis gesneuveld te zijn in een restauratie van dit stuk van de toren. Dus ook hier zijn er nog 3 over.
 

wassenberg100_0116-kl.jpg
Wassenberg: metseltekens aan westzijde toren

wassenberg100_0116-kl2.jpg
Wassenberg: metseltekens aan westzijde toren: detail

Wassenberg: Motte-kasteel
 
Geen metseltekens op dit oude kasteel.  In het Duits heet zo'n onbewoonde vluchtburcht een Bergfried. Wij spreken dan doorgaans van Motte. Vergelijk ook de Motte van Leiden.
 
In de tijd van de Noormannen (eind 9e eeuw) zocht de bevolking een heenkomen op versterkte heuvels in het landschap. Daarop bouwden ze dan een versterkte toren, in de hoop om een eventuele wrede aanval van de Noormannen af te kunnen slaan. Deze Wassenberger Hoch-Motte is, als één van drie in de regio, 'bewaard' gebleven. Het huidige bouwwerk stamt uit 1420 en is nooit bedoeld geweest voor bewoning.
 
 
 
 

wassenberg100_0124-kl.jpg
Wassenberg: Motte-kasteel (herbouw 1420)

BACK

START

NEXT