Bovenlichten en snijramen in Nederland

Middeleeuwse metseltekens Belgie 2.1-1 West-Vlaanderen

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

De Westhoek van Vlaanderen
 
Terwijl hier bij ons deze muurtekens behoorlijk zeldzaam zijn, blijkt er toch een streek, waar ze volop voorkomen. Dat is de uiterste westpunt van Vlaanderen en het Departement Nord in Frankrijk, wat ooit ook tot Vlaanderen behoorde en waar de oudere bevolking ook nu soms nog wel een mondje Vlaams spreekt.
 
Ik ben er op 1 dag doorgetrokken en heb een stuk of 12 kerken en een paar woonhuizen gevonden met vergelijkbare muurtekens.
 
Wat opvalt is de kleurstelling geel-rood en soms geel-blauw.
 

100_0413loker-1918.jpg
Loker in 1918, met links de ruÔne van de kerk.

De Sint-Pieterskerk van Loker (BelgiŽ)

De Sint-Pieterskerk werd volledig verwoest in de eerste wereldoorlog, met name in de periode 1917-1918. De kerk werd in 1924 heropgebouwd door architect A. Dumon.

Hij ging hierbij uit van het plan van de 15e eeuwse laat-gotische kerk, waarvan ze de zware, grondig gerestaureerde, westertoren behield. De kerk werd net voor Wereldoorlog II beschermd, namelijk in 1939. De toren van deze driebeukige kerk is geflankeerd door vier sierlijke kegelvormige hoektorentjes.

De toren  van deze Sint-Pieterskerk ligt aan de voet van de Rodeberg in Loker (Heuvelland) en is de hoogst gelegen kerk van West-Vlaanderen. 

Op de toren zijn diverse symbolen aangebracht, waaronder ook een wapenschild. Het X-teken zien we meerdere keren hier.

 

100_0412loker-kerk-kl.jpg
Muurtekens op de kerktoren van Loker

100_0404loker-kerk-kl.jpg
Loker: kerktoren: muurtekens westzijde

muurteken-loker1.jpg
INGrune-teken?

Als er versieringen aan de tekens optreden wordt het erg moeilijk om ze met zekerheid te duiden. Het middelste teken op de foto boven kan een ING-rune voorstellen.

100_0407loker-kerk-kl.jpg
Loker: muurtekens kerktoren zuidwest aanzicht

muurteken-loker3.jpg
Muurteken kerk Loker

muurteken-loker2.jpg
Muurteken kerk Loker

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Twee gekruiste sleutels?
 
Het stadswapen van Leiden (NL) bestaat uit 2 gekruiste sleutels.
Toen in 1121 de graven van Holland een kapel lieten bouwen op de plek van de latere Pieterskerk, wijdde de Utrechtse bisschop Godebald deze aan de apostel Petrus, de bewaker van de hemelpoort. Zijn symbool van de twee gekruiste sleutels siert sindsdien het Leidse stadswapen.
 
Zou dit het verklarende verband kunnen zijn tussen het (rechter) metselteken en de sleutels tot de hemelpoort? Was dit enkel het teken van de bisschop van Utrecht of kenden meerdere bisdommen een vergelijkbaar teken?
De kerk van Loker was eveneens een Pieterskerk. Hoort het Petrussymbool daar niet juist op thuis?
 

dsc08168leiden-bijsn.jpg
Het wapen van Leiden met de 2 gekruiste sleutels.

Pauselijk wapen
 
Maar ook het pauselijk wapen kent de gekruiste sleutels, die herinneren aan Petrus als eerste bisschop van Rome. Paus Nicolaas V had ze niet alleen achter het schild, zoals alle pausen, maar ook in het wapenschild. Misschien is er geen directe relatie met het pauselijke wapen, maar er kan wel een gezamenlijke verbinding met Petrus zijn.
 
 

wapen-paus-nicolaas5.jpg
Wapen van paus Nicolaas V (1447 tot 1455)

Andere hypothese
 
Misschien net zo onwaarschijnlijk, maar je moet ze toch eens opgeworpen hebben, is de volgende link: namelijk die met een steengrijptang. In de Middeleeuwen kende men dit symmetrische gereedschap al wel om stenen mee op te takelen.
En sowieso geeft het plaatje ons een mooi beeld van bouwactiviteit in die tijd.
 

meister_der_weltenchronik_001-kl.jpg
Bouw van een toren in de Middeleeuwen

meister_der_weltenchronik_001-detail.jpg
in detail: steengrijptang

 
 
  

100_0408loker-kerk-kl.jpg
Loker: muurtekens kerktoren zuidzijde.

muurteken-loker4.jpg
Muurteken kerk Loker

muurteken-loker5.jpg
Muurteken kerk Loker

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

De graaf van Hoorne
 
De graven van Horn ( bij ons beter bekend als Hoorne) stammen van een oude familie, die al bekend is vanaf 1102. Het stamgebied is Horn en de omliggende plaatsen, maar ze bezaten grote gebieden in het huidige Limburg, Noord Brabant, Belgisch Limburg en West Vlaanderen, zowel in het Belgische als in het Franse deel).
Hun geslachtswapen is dat van de 3 hoorns en siert de toren van Loker.
Het wapen komt nog in tal van gemeentewapens in de genoemde streken terug. Als vertegenwoordiger van een apart vorstendommetje had de graaf van Hoorne ook zitting in de Duitse landdag. Daarnaast behoorde de graaf van Hoorne tot de ridders van het Gulden Vlies.
 
Na de onthoofding in 1568 van Philips de Montmorency, graaf van Hoorne in Brussel ( tezamen met de graaf van Egmond) kwam het oorspronkelijke stamgebied in handen van de bisschop van Luik, de graaf van Loon.

wapenvanhorn-100_0001.jpg
Het wapen van Horn

kasteelhorn.jpg
Het kasteel van de graven van Horn te Horn (Limburg)

BACK

START

NEXT